Nowa interwencja, ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na gruntach rolnych

Interwencję można realizować w ramach poniższych wariantów:

- Wariant 8.1. Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na trwałych użytkach zielonych;

- Wariant 8.2. Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na gruntach ornych;

- Wariant 8.3. Przekształcanie gruntów ornych w użytki zielone.

Warianty 8.1 i 8.2 realizuje się przez rok, natomiast wariant 8.3 wiąże się z pięcioletnim zobowiązaniem.

Wsparcie przyznawane jest do działek rolnych zgłoszonych we wniosku o pierwszą płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną, o ile mają co najmniej 0,1 ha. W zależności od wariantu płatności dotyczą:

• użytków zielonych (8.1),
• gruntów ornych (8.2 i 8.3).

Jeśli w wariancie 8.3 grunty orne z czasem staną się trwałymi użytkami zielonymi, rolnik nadal realizuje zobowiązanie i otrzymuje płatności do końca 5-letniego okresu.

Podstawowym warunkiem uzyskania wsparcia jest stosowanie zasad normy GAEC 2. W praktyce oznacza to m.in.:

• na trwałych użytkach zielonych:
  • brak możliwości ich zaorywania i przekształcania (poza rzadką renowacją),
  • zakaz wydobycia torfu,
  • zakaz budowy i modernizacji systemów odwadniających;
• na gruntach ornych:
  • brak głębokiej orki (dopuszczalna jedynie płytka uprawa do 15 cm),
  • zakaz wydobycia torfu,
  • zakaz tworzenia i odnawiania systemów melioracyjnych odprowadzających wodę.

Dodatkowo działki muszą znajdować się na obszarach objętych normą GAEC 2, czyli torfowiskach lub terenach podmokłych wyznaczonych w odpowiednich przepisach. Dopuszcza się niewielkie odstępstwo – jeśli fragmenty niespełniające tego warunku stanowią maksymalnie 10% powierzchni działki, całość nadal może kwalifikować się do wsparcia.

W wariancie 8.3 obowiązują też dodatkowe wymagania, np.:

- użytkowanie kośne, kośno-pastwiskowe lub pastwiskowe, przy czym w przypadku użytkowania kośnego lub kośno-pastwiskowego – koszenie co najmniej raz w roku w terminie, określonym w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2023 r. w sprawie kryteriów uznawania użytków rolnych za pozostające w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy;

- usuwa się skoszoną biomasę z działki rolnej nie później niż do dnia 1 marca kolejnego roku;

- jest dopuszczalne ograniczone nawożenie do 60 kg N/ha/rok;

- nie stosuje się gnojówki lub gnojowicy;

- nie stosuje się komunalnych osadów ściekowych;

- nie wapnuje się.

Wsparcie w tym wariancie przysługuje tylko wtedy, gdy na gruntach ornych uprawiane są mieszanki traw z roślinami pastewnymi.

Interwencję można łączyć z wybranymi ekoschematami, natomiast nie można łączyć
z innymi działaniami rolno-środowiskowo-klimatycznymi na tej samej powierzchni działki rolnej.

Całość ma na celu ochronę zasobów wodnych, ograniczenie emisji gazów cieplarnianych i zachowanie wartości przyrodniczej torfowisk oraz terenów podmokłych, przy jednoczesnym wsparciu finansowym dla rolników.

Natalia Antoniewska
PODR Boguchwała